“Αξιότιμη κ. Υπoυργέ Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού,
Αξιότιμοι κύριοι και κυρίες πρυτάνεις και Πρόεδροι Σχολών
Αγαπητές φοιτήτριες και αγαπητοί φοιτητές
Κυρίες και κύριοι
Έχουμε τη χαρά και την τιμή να σας έχουμε σήμερα όλους εδώ για να βραβεύσουμε τους αριστεύσαντες και αριστεύσασες στις πανελλαδικές εξετάσεις σε όλα τα τμήματα των πανεπιστημίων μας. Είναι ένα πρόγραμμα που ξεκίνησε πρώτη φορά πέρυσι, όταν το ΔΣ του ΙΚΥ πήρε την πρωτοβουλία και μαζί με τον τότε Υπουργό Παιδείας κ. Κυριάκο Πιερρακάκη, σχεδιάσαμε τη βράβευση όσων πρώτευσαν σε όλα τα τμήματα των ΑΕΙ.
Στη συνέχεια, η Υπουργός Παιδείας κ. Σοφία Ζαχαράκη εξασφάλισε τα χρήματα για το πρόγραμμα αυτό, όχι μόνο για φέτος αλλά και για του χρόνου ώστε αυτή η πρωτοβουλία του ΔΣ του ΙΚΥ να καθιερωθεί ως θεσμός. Την ευχαριστούμε θερμά για αυτό αλλά και για όλη τη συνεργασία και την υποστήριξη που παρέχει στο ΙΚΥ.
Και στις δύο περιπτώσεις, για το 2024 και φέτος το 2025, είχαμε τη στήριξη και τη χορηγία της Aegean που φροντίζει επιπλέον και για τη διευκόλυνση των φοιτητών να προσέλθουν στην εκδήλωση που διοργανώνουμε. Τους ευχαριστούμε πολύ.
Απονέμουμε σήμερα 458 χρηματικά βραβεία των 1000 ευρώ στους πρωτεύσαντες σε όλα τα τμήματα των ΑΕΙ και τιμητικούς επαίνους στους 5 πρώτους κάθε τμήματος. Από το σύνολο των 2.270 βραβευθέντων φοιτητών και φοιτητριών, οι 980 είναι άνδρες (43,2%) και οι 1.290 γυναίκες (56,8%). Ποσοστό 22,1% προέρχεται από Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα της Αττικής και της Θεσσαλονίκης, ενώ ποσοστό 77,9% είναι από περιφερειακά Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα.
Γιατί είναι σημαντικό αυτό που κάνουμε; Η ελληνική πολιτεία μέσω του ΙΚΥ επιβραβεύει τον κόπο και τις επιδόσεις όσων διακρίθηκαν σε έναν αγώνα που έχει ως στόχο την απόκτηση γνώσης, την εξοικείωση με την έρευνα και την προαγωγή της έρευνας, την ακαδημαϊκή παιδεία και δικτύωση, την καλλιέργεια μιας κουλτούρας διαλόγου, αμοιβαίου σεβασμού, ελευθερίας και ορθολογικής σκέψης. Όλα αυτά τα στοιχεία δεν είναι απλά ατομικά εφόδια για ένα επάγγελμα και μια καριέρα. Είναι προϋποθέσεις, αξίες, και στόχοι για τη συνοχή και την πρόοδο μιας κοινωνίας. Η γνώση είναι ένα αγαθό που αποτελεί επένδυση ζωής -κανείς δεν μπορεί να σας το πάρει-, κι αυτό ισχύει όχι μόνο για τον καθένα ξεχωριστά αλλά συνολικά και για τη χώρα. Γι’ αυτό η κοινωνία ενδιαφέρεται να έχει καλά πανεπιστήμια, γι’ αυτό επιβραβεύει αυτούς που διακρίνονται στον αγώνα της αριστείας Ο αγώνας αυτός είναι συνεχής και οι πανελλαδικές εξετάσεις ένας μόνο σταθμός, καίριος, στη μακρά αυτή πορεία.
Τι σημαίνει όμως αριστεία; Δεν πρέπει να την κατανοούμε ανταγωνιστικά. Οι διαγωνιζόμενοι δεν είναι αντίπαλοι ακόμη κι αν ανταγωνίζονται για συγκεκριμένες θέσεις. Η ακαδημαϊκή αριστεία είναι ένας αγώνας διαρκούς μάθησης σε μια διαδικασία υπέρβασης του εαυτού. Σε αυτή την πορεία, η αφοσίωση και η μελέτη προσφέρουν τη δύναμη και χτίζουν τον χαρακτήρα που δεν ικανοποιείται με την πεπατημένη αλλά στοχεύει πάντα ψηλά ανοίγοντας διαρκώς νέους δρόμους. Χιλιάδες νέοι θέτουν στόχους για το μέλλον τους και ξεπερνούν τον εαυτό τους για να ανακαλύψουν και να αναπτύξουν τα ταλέντα τους. Γίνονται άξιοι να παραλάβουν, ως σκυτάλη, την παρακαταθήκη της ανθρωπότητας, να την εμπλουτίσουν με τη δική τους συμβολή και να την παραδώσουν στο μέλλον. Είναι ένας ρόλος με μεγάλη κοινωνική ευθύνη. Η ατομική επιτυχία μετουσιώνεται σε κοινωνική προσφορά και πρόοδο. Οι σημερινοί και οι αυριανοί βραβευμένοι, όπως έγινε με τους παλαιότερους, θα στελεχώσουν τα πανεπιστήμια, τα νοσοκομεία, τη βιομηχανία και γενικά την οικονομία για την πρόοδο της χώρας.
Σε αυτή τη διαδρομή θα βρείτε το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών αρωγό στις προσπάθειές σας. Από το 1951, όταν ιδρύθηκε, το ΙΚΥ προάγει την αριστεία. Στήριξε χιλιάδες νέους για να πραγματώσουν τα όνειρά τους. Πάντα συγκινούμαι ακούγοντας παλαιούς υποτρόφους να εκφράζουν την ευγνωμοσύνη τους στο ΙΚΥ που τους στήριξε για να σπουδάσουν και τους άλλαξε, όπως λένε, τη ζωή. Δεν θα ήμουν εδώ σήμερα, ακούω πολλές φορές, αν δεν υπήρχε το ΙΚΥ. Αισθάνονται οφειλή, γι’ αυτό και επανέρχονται συχνά με διαφόρων τύπων προσφορές για να εκπληρώσουν αυτό που θεωρούν καθήκον και χρέος.
Υπάρχουν αρκετοί φορείς στη χώρα που δίνουν υποτροφίες και άλλες ενισχύσεις στην εκπαίδευση αλλά κανείς μάλλον σαν το ΙΚΥ που, μαζί με τα χρήματα του Erasmus τα οποία χειρίζεται, δίνει περίπου 100 εκατομμύρια κάθε χρόνο. Μόνο για την Ανώτατη Εκπαίδευση στο πρόγραμμα Erasmus, το 2025 το ΙΚΥ έδωσε περίπου 42.000.000 ευρώ (για κινητικότητα και συμπράξεις συνεργασίας) και 39.000.000 ευρώ από χρήματα του ΕΣΠΑ σε 9.000 επιμελείς φοιτητές και φοιτήτριες ευπαθών κοινωνικών ομάδων για τα έτη 2021-2023. Σε εξέλιξη βρίσκεται η χορήγηση 350 υποτροφιών σε μεταπτυχιακά προγράμματα ύψους περίπου 4.5 εκατομμυρίων ευρώ πάλι από χρήματα του ΕΣΠΑ για το ίδιο χρονικό διάστημα ενώ θα προκηρυχθούν άμεσα και υποτροφίες για διδακτορικές σπουδές. Έχουμε επίσης συνεργασίες για υποτροφίες με φορείς όπως το British Council και τη Βρετανική Πρεσβεία, τη Γαλλική πρεσβεία και το Γαλλικό Ινστιτούτο, τη Γερμανική DAAD, το Fulbright, και ιδιωτικούς φορείς. Βραβεύουμε φοιτητές που αποφοιτούν πρώτοι στην προβλεπόμενη διάρκεια σπουδών κάθε τμήματος, φοιτητές που μετέχουν και διακρίνονται σε διεθνείς διαγωνισμούς, θερινά σχολεία με διεθνείς συνεργασίες. Όλα αυτά από το υστέρημα του ελληνικού λαού, των γονιών σας, και των άλλων ευρωπαϊκών λαών.
Αναζητήστε λοιπόν τις ευκαιρίες που προσφέρει το ΙΚΥ. Τα επόμενα 4, 5, 6 χρόνια, τα πανεπιστήμια θα είναι το σπίτι σας. Το λέω για τη διαφορετική διάρκεια σπουδών σε διαφορετικά τμήματα. Όχι για να γίνετε αιώνιοι φοιτητές! Τα τιμήσατε με τον κόπο σας, το έργο σας και τις επιλογές σας και σας περιμένουν. Αυτό το διάστημα δεν θα ξαναϋπάρξει στη ζωή σας. Είναι μιας περίοδος αρχαιοελληνικής σχόλης και σχολής, δηλαδή μια περίοδος, τρόπον τινά, παύσης χωρίς τις άμεσες και πιεστικές ευθύνες της καθημερινότητας, μια περίοδος ελευθερίας από εξωτερικούς καταναγκασμούς, ακόμη και από τους περιορισμούς ενός περιβάλλοντος. Μια περίοδος απόσυρσης και μελέτης. Αξιοποιήστε την για να αποκτήσετε τη δική σας φωνή αφού ακούσετε και συνομιλήσετε με άλλες “φωνές”, αυτές της επιστήμης, της τέχνης, της φιλοσοφίας, της άθλησης, φωνές από το παρελθόν αλλά και το μέλλον. Μίλησα για φωνές μεταφορικά. Υπάρχουν και οι κυριολεκτικές φωνές στα πανεπιστήμια αλλά μην αφήσετε αυτές να σας εκτρέψουν από τους στόχους σας.
Ευχαριστούμε και πάλι την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας και ειδικά την κ. Ζαχαράκη που έκανε δυνατό το πρόγραμμα αυτό αλλά και όλα τα στελέχη του Υπουργείου Παιδείας που πάντοτε στηρίζουν το έργο μας. Επίσης, θέλω να ευχαριστήσω τα μέλη του ΔΣ του ΙΚΥ για τη δέσμευσή τους στην αριστεία, τη δικαιοσύνη και τη μόρφωση, και τα στελέχη του ΙΚΥ και τους συνεργάτες μας που εργάστηκαν με αυταπάρνηση, προσοχή, ευθύνη, ταχύτητα και ενθουσιασμό για να υλοποιηθεί το πρόγραμμα αυτό. Χωρίς αυτούς το πρόγραμμα και η σημερινή εκδήλωση δεν θα είχαν πραγματοποιηθεί.
Τέλος θα ήθελα να ευχηθώ στους φοιτητές και φοιτήτριες που βραβεύουμε να είναι η στιγμή αυτή η αφετηρία μιας ζωής γεμάτης περιέργεια, αναζήτηση, γνώση, ευθυκρισία και κοινωνική ευαισθησία.”